Introducción
El presente curso virtual parte de la certeza de que las personas con problemas de salud mental se enfrentan a diferentes retos en su relación con los sistemas de salud: se ha evidenciado un mayor tiempo de espera para obtener una consulta médica; barreras de acceso a la salud; la mayor probabilidad de problemas o errores en los diagnósticos; retrasos importantes, o no acceso a los tratamientos; y una dificultad mayor en los seguimientos de pacientes crónicos. Todo esto hace relevante y urgente el abordaje por parte de los profesionales de salud de los problemas asociados al estigma en sus contextos laborales.
El estigma se define como una situación que inhabilita al individuo para la plena aceptación social. Es decir, el estigma convierte a alguien en diferente con connotaciones negativas y produce descrédito asociado a un fallo o una desventaja. Existen distintos tipos de estigmas como los relacionados con la etnia, el sexo, la edad, la religión, etc. Pero, sin duda, uno de los más potentes y resistentes al cambio lo constituye el estigma asociado a los trastornos mentales y/o por uso de sustancias. Sus efectos se observan en todos los contextos sociales y culturales, pero se reviste de una especial importancia en los contextos de salud. Ámbitos en los que, idealmente, no debería existir ningún prejuicio o discriminación por razón de ninguna característica personal o social, y menos por las relacionadas con los propios trastornos de salud, como lo son los trastornos mentales y/o por uso de sustancias.
Propósito
El propósito principal del curso es el de ayudar a los profesionales de la salud a identificar el estigma asociado a los trastornos mentales y/o por uso de sustancias y a poner en marcha acciones eficaces, personales e institucionales, para conseguir una mayor inclusión y acompañamiento de las personas con trastornos mentales, que haga de los contextos de salud espacios libres de estigma.
Competencias que el curso permite desarrollar
Este curso permite desarrollar competencias vinculadas con la consideración de las personas en el centro de las prácticas asistenciales, a través de la atención culturalmente sensible, respetuosa y compasiva.
Objetivos
-
Conocer los aspectos teóricos básicos del estigma de los trastornos mentales y/o por uso de sustancias.
-
Conocer los efectos del estigma sobre las intervenciones sanitarias.
-
Identificar actitudes y comportamientos estigmatizantes en su medio laboral.
-
Diseñar acciones contra el estigma en su medio laboral.
-
Promover tratamientos y cuidados de salud más inclusivos.
Estructura del curso:
- Módulo 1: El estigma de los trastornos mentales
- Módulo 2: El estigma de los problemas de salud mental y el uso de sustancias.
- Módulo 3: Impacto del estigma en los contextos de salud.
- Módulo 4: Acciones contra el estigma en los contextos de salud.
Estrategias didácticas
Curso de autoaprendizaje, gratuito, abierto al público y de recorrido autoadministrado.
Destinatarios
Este curso está pensado para aquellos profesionales de salud que desarrollen su actividad en servicios de salud
de cualquier especialidad (medicina, enfermería, psicología, trabajo social, etc.) y nivel (gestores, atención
directa, estudiantes, etc.).
Carga horaria y dedicación
Cinco horas distribuidas en cuatro módulos de dos horas y media de trabajo autónomo.
Evaluación y certificación
La evaluación del curso implica la realización de los módulos y sus ejercicios y la aprobación de un cuestionario final, lo cual permite acceder a un certificado otorgado por la Organización Panamericana de la Salud.
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#bfbfbf; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top; width:595px">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><a name="_Hlk99754961"><strong><span style="color:black">EVALUACIÓN PRE-CURSO</span></strong></a></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Test sobre conocimientos de estigma</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Test sobre actitudes, emociones y conductas estigmatizantes</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#bfbfbf; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top; width:595px">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">INAUGURACIÓN DEL CURSO</span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:9.0pt">Programa (web); Videos presentación profesorado.</span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:9.0pt">Vídeo Aula virtual; Asignación de tutores; Inicio del funcionamiento del foro con tutores. </span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:9.0pt">Ponente principal aborda un tema clave del estigma relacionado con la salud mental dentro de la atención primaria, seguido de la apertura oficial del curso para los participantes. Presentación del curso.</span></span></span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#aeaaaa; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">MÓDULO 1. Entendiendo el estigma</span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivo general </span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Sensibilizar y empatizar</span></span></span></span></li>
</ul>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos específicos</span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Primera aproximación al estigma. </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer qué es el estigma y los conceptos fundamentales </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Explicar los tipos de estigma y sus causas </span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Contenidos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">¿Qué es el estigma? Definiciones</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">¿Cuál es la relación entre estigma, prejuicio y discriminación?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Enfoque biopsicosocial de la salud mental.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">El estigma de los trastornos mentales: Principales definiciones, identificar los principales componentes del estigma; conocer el funcionamiento del proceso de estigmatización. </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Principales tipos de estigma: estructural, social y personal, biomédico.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Efectos del estigma internalizado en las personas con trastornos mentales.</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Se propondrían 5-6 actividades cuyo objetivo es mostrar qué es el estigma, para sensibilizar y empatizar. En la actividad se propone un “identifica” y “reflexiona”: (Se muestran dos actividades como ejemplo)</span></span></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">: Experiencias en primera persona (Audio de experiencias en primera persona del curso <em>Acciones</em>). </span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica: ¿Qué tipo de estigmas identificas?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona: ¿Qué tipo de estigmas identificas? ¿Cómo crees que se sienten esas personas? A partir de las experiencias anteriores reflexiona sobre las emociones y sentimientos de las personas que han sido tratadas de esa forma</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad:</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> Video </span></span><a href="https://cursos.campusvirtualsp.org/mod/forum/view.php?id=41301" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:9.0pt">What does stigma look like? Forum</span></a> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">del curso <em>Understanding</em> </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica: ¿Qué tipos de estigma reconoces?</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona: ¿Qué emociones crees que han sentido las personas en esas circunstancias?</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Repaso del contenido a través de actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:white; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Utilizando el programa SALWARE se presenta a los alumnos vídeos y audios a través de los cuales se realizará un repaso del contenido fundamental. </span></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las preguntas se presentan de manera aleatoria </span></span><span style="color:black"><a href="http://www.salware.com" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:blue">www.salware.com</span></span></a></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Este programa nos presenta un resumen de cuánto tiempo ha estado el alumno repasando y cuándo ha superado el módulo. Podría utilizarse como actividad resumen antes de la autoevaluación</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Evaluación (1 hora)</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">A través de un test V/F o 4 alternativas</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#aeaaaa; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">MÓDULO 2: El impacto del estigma (estigma internalizado) y efecto en la recuperación</span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos generales</span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer cómo el estigma puede internalizarse e impactar en la recuperación y el progreso de las personas con problemas de salud mental<strong> </strong></span></span></span></span></li>
</ul>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos específicos</span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexionar sobre el impacto del estigma en la persona y su día a día y cómo puede incluso ser más perjudicial que el propio diagnóstico.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexionar sobre cómo el papel del diagnóstico en el estigma y la recuperación. </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Describir cómo el estigma puede afectar al diagnóstico y al acceso a los servicios</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Impacto del estigma en personas con problemas de salud mental</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identificar qué conductas o actitudes relacionadas con el estigma interfieren en la recuperación</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identificar cómo los profesionales de la salud mental podemos trabajar para facilitar la recuperación de las personas</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Mitos relacionados con la salud mental</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Contenidos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Qué conductas o actitudes relacionadas con el estigma interfieren en la recuperación</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Cómo los profesionales de la salud mental podemos trabajar para facilitar la recuperación de las personas</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Impacto del estigma en la persona y su día a día y cómo puede incluso ser más perjudicial que el propio diagnóstico.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Papel del diagnóstico en el estigma y la recuperación. Conocer y reflexionar sobre las consecuencia e impacto del estigma de los trastornos mentales</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a61c00">.</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Se proponen 5-6 actividades que tienen como objetivo mostrar cómo el estigma puede estar relacionado con el diagnóstico y cómo este estigma puede impactar en la recuperación de la persona. Reflexionar sobre este impacto y empezar a pensar en qué podríamos hacer para cambiarlo. Se plantean actividades de identifica, reflexiona y contemplar la actuación (se proponen dos ejemplos)</span></span></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Activity: Video study (Annés story). Actividad de <em>Understanding</em></span></span></strong></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> qué aspectos impactaron negativamente en la recuperación de Annés</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Tras ver el video de Annés<strong> reflexiona </strong>sobre los diferentes aspectos:</span></span></span></span></li>
</ul>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Consider the following questions:</span></span></em></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">1. What are some of the factors that made a difference for Anne in her recovery?</span></span></em></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">2. What role did healthcare providers play in Anne’s recovery?</span></span></em></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">3. How did her healthcare provider demonstrate a recovery based approach to treatment?</span></span></em></span></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">: Podcast de voces silenciadas (Actividad de <em>Acciones</em>)</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica: ¿Qué tipos de estigma muestra Verónica? ¿Qué impacto crees que todas sus experiencias han podido tener en ella y en la recuperación?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona: ¿Cómo crees que se siente y qué se podría haber cambiado?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actúa: ¿Qué se podría haber hecho de otra manera? ¿Estos cambios cómo podrían haber impactado en ella?</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Repaso del contenido a través de actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:white; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Utilizando el programa SALWARE se presenta a los alumnos vídeos y audios a través de los cuales se realizará un repaso del contenido fundamental. </span></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las preguntas se presentan de manera aleatoria </span></span><span style="color:black"><a href="http://www.salware.com" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:blue">www.salware.com</span></span></a></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Este programa nos presenta un resumen de cuánto tiempo ha estado el alumno repasando y cuándo ha superado el módulo. Podría utilizarse como actividad resumen antes de la autoevaluación</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Evaluación</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">A través de un test V/F o 4 alternativas</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#aeaaaa; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">MÓDULO 3. Estigma en contextos de salud </span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer qué tipo de estigma o actitudes se producen en los contextos generales de salud</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer las diferencias culturales (tipos o expresiones diferentes) que se pueden encontrar según las culturas </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Ampliar la visión del estigma en contextos de salud en general.</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Contenidos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Estigma en los profesionales sanitarios y efectos en su trabajo diario.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Variables implicadas en el estigma en contextos sanitarios.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Comportamientos más comunes en estos contextos. </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Integrar una forma no estigmatizante de abordar los problemas de salud mental en los contextos sanitarios.</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las actividades propuestas tienen como objetivo mostrar qué es el estigma en contextos de salud en general más amplios que el contexto de salud mental, qué variables podrían estar implicadas. También las diferencias culturales en relación con el estigma. Tras la actividad se propone un Identifica y un reflexiona: (se proponen dos actividades)</span></span></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad:</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> escuchar el audio de estigma biomédico (<em>Acciones</em>)</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica: ¿Qué actitudes o conductas de estigma identificas en el audio?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona: ¿Has vivido o estado presente en situaciones de este tipo o parecidas?</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actúa: ¿Qué se podría hacer para cambiarlas?</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt">Actividad: </span><a href="https://cursos.campusvirtualsp.org/mod/forum/view.php?id=41335" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt">Video simulation: Walk a mile in my shoes (<em>Understanding</em>)</span>.</a></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><a href="https://cursos.campusvirtualsp.org/mod/quiz/view.php?id=41337" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt">Identifica</span><span style="font-size:10.0pt">: ¿Qué aparece en al video?</span></a></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><a href="https://cursos.campusvirtualsp.org/mod/forum/view.php?id=41339" style="color:#0563c1; text-decoration:underline">Reflexiona<span style="font-size:10.0pt">: ¿Qué necesitas cambiar en tu organización?</span></a></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><a href="https://cursos.campusvirtualsp.org/mod/forum/view.php?id=41341" style="color:#0563c1; text-decoration:underline">Actividad<span style="font-size:10.0pt">: ¿Cómo podrías participar para reducir el estigma</span></a><span style="font-size:10.0pt">?<strong><em> </em></strong></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Repaso del contenido a través de actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:white; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Utilizando el programa SALWARE se presenta a los alumnos vídeos y audios a través de los cuales se realizará un repaso del contenido fundamental. </span></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las preguntas se presentan de manera aleatoria </span></span><span style="color:black"><a href="http://www.salware.com" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:blue">www.salware.com</span></span></a></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Este programa nos presenta un resumen de cuánto tiempo ha estado el alumno repasando y cuándo ha superado el módulo. Podría utilizarse como actividad resumen antes de la autoevaluación</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Evaluación</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">A través de un test V/F o 4 alternativas</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#aeaaaa; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">MÓDULO 4. Acciones de cambio (aquí se añadiría identifica, reflexiona y actúa) y diferencias culturales</span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos generales</span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Describir lo que se está haciendo para abordar el estigma en los entornos de atención de la salud </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer las diferencias culturales</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identificar qué se puede hacer para marcar la diferencia </span></span></span></span></li>
</ul>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Objetivos específicos</span></span></strong></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identificar las formas de reducir el estigma, los prejuicios y la discriminación </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Describir cómo la aplicación de la conciencia basada en la recuperación e informada por el trauma en su enfoque de la atención desafía el estigma </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identificar las estrategias para disminuir el uso del lenguaje estigmatizante </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Explicar cómo incorporar el lenguaje respetuoso en el lenguaje verbal y escrito</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#3d85c6">. </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Conocer los principales indicadores de buenas prácticas</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Contenidos</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Principales indicadores de buenas prácticas contra el estigma.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Utilidad de la escala de Buenas Prácticas Contra el estigma para diseñar y/o evaluar acciones contra el estigma.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Principales estrategias eficaces y efectivas contra el estigma social e internalizado.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Programas y campañas de reducción de estigma llevados a cabo.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Enfoques éticos, participativos y de género.</span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Diferencias culturales</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las actividades propuestas tienen como objetivo mostrar las acciones de estigma que existen y cómo podemos nosotros actuar para cambiar algunas actitudes y conductas. Tras la actividad se propone un identifica, reflexiona y ACTÚA: (se proponen dos ejemplos)</span></span></span></span></p>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">: Podcast Voces contra el estigma ¿Qué podemos hacer?</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Identifica las diferentes acciones que se dicen en el audio</span></span></strong></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> sobre qué repercusiones tendrían esos cambios </span></span></span></span></li>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflexiona y <strong>Actúa</strong> sobre cómo algunas de las acciones podrían llevarse a cabo en tu contexto sanitario</span></span></span></span></li>
</ul>
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Actividad</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">: Vídeo (<em>Understanding</em>)</span></span></span></span></li>
</ul>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reflecting on your own past practices, how do you treat patients with substance use problems? Do you believe that substance use problems are a type of mental illness? Why or why not?</span></span></em></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">1. Reflecting on your own experiences, can you recall a time when you made a difference by addressing stigma and impacting the life of a person with mental illness?</span></span></em></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">2. How do you feel about the statement made in the video that the “first causality of these mental health conditions and addictions is hope”? Do you agree? Why or why not</span></span></em></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><em><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">How do you treat patients who have substance use problems when they come to you seeking help and support? Will you respond to those situations differently after watching this video</span></span></em></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Repaso del contenido a través de actividades</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:white; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Utilizando el programa SALWARE se presenta a los alumnos vídeos y audios a través de los cuales se realizará un repaso del contenido fundamental. </span></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Las preguntas se presentan de manera aleatoria </span></span><span style="color:black"><a href="http://www.salware.com" style="color:#0563c1; text-decoration:underline"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:blue">www.salware.com</span></span></a></span></span></span></p>
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Este programa nos presenta un resumen de cuánto tiempo ha estado el alumno repasando y cuándo ha superado el módulo. Podría utilizarse como actividad resumen antes de la autoevaluación</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="background-color:#e7e6e6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Evaluación</span></span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">A través de un test V/F o 4 alternativas</span></span></span></span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>
<table cellspacing="0" class="Table" style="border-collapse:collapse">
<tbody>
<tr>
<td style="background-color:#a6a6a6; border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:1px solid black; vertical-align:top; width:595px">
<p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><strong><span style="color:black">EVALUACIÓN POST-CURSO</span></strong></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Test sobre conocimientos de estigma</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Test sobre actitudes, emociones y conductas estigmatizantes</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="border-bottom:1px solid black; border-left:1px solid black; border-right:1px solid black; border-top:none; vertical-align:top; width:595px">
<ul>
<li><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Cuestionario OPS de satisfacción con el curso.</span></span></span></span></li>
</ul>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p> </p>